De realiteit van de energietransitie dwingt ons meer dan ooit tot energiebesparing. Hoe gaan prestaties en comfort van jouw installaties en gebouw(en) samen met verduurzaming ervan? De gebruiker wil vaak nóg meer comfort, de eigenaar wil juist de kosten drukken. Een comfortabel binnenklimaat tegen zo laag mogelijke energiekosten lijkt een tegenstrijdigheid, maar Ommnia Systems maakt het mogelijk. En dat in het licht van de GACS-verplichting, die begin dit jaar inging. Ommnia Systems heeft het antwoord met zelfontwikkelde modules. Want: “Je kunt perfecte installaties hebben, zonder slimme sturing verbruik je alsnog te veel energie.”
Op 1 januari 2026 is de wettelijke verplichting GebouwAutomatisering- en ControleSystemen (GACS) ingegaan. Gebouwen met een verwarming- of koelinstallatie vanaf 290 kW thermisch vermogen (koelen of verwarmen) moeten vanaf dit jaar beschikken over een GACS dat voldoet aan deze eisen. De overheid wil hiermee het sneller en slimmer verduurzamen van panden stimuleren.
Vooropgesteld: het gaat hier vooralsnog om grootverbruikers, bedrijven die veel verwarming of koeling gebruiken. Maar als per 1 januari 2030 de regelgeving volledig ingevoerd zal zijn, ligt de norm nog op ‘slechts’ 70 kW, vergelijkbaar met het verbruik van drie huishoudens (of een warmtepomp die vergunningsplichtig is), waarmee het gros van de bedrijven in beeld komt. Daarbij gaat het er niet om wat er op de jaarlijkse gas- of stroomrekening staat, het werkelijke verbruik dus, maar voor welk nominaal opgesteld vermogen er aan installaties in het bedrijf aanwezig is.
Energieverbruik structureel verlagen
In 2050 moet de gebouwde omgeving emissievrij zijn. Dat is het doel van de Energy Performance of Buildings Directive (EPBD), de Europese richtlijn voor de energieprestatie van (met name utiliteits)gebouwen. Nederland implementeert deze richtlijn stapsgewijs. GACS is een cruciaal hulpmiddel hierbij, in lijn met de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs uit 2015. Door continue monitoring helpt GACS bij het realiseren van de benodigde enorme verlaging van het energieverbruik.
Gebouwen zijn verantwoordelijk voor zo’n 40% van het energieverbruik in de EU. Veel installaties draai(d)en inefficiënt: verwarming/koeling zonder afstemming, geen monitoring, handmatige instellingen. Techniek was er wel, maar werd niet standaard toegepast. In EPBD IV werd daarom expliciet opgenomen dat grote utiliteitsgebouwen moeten beschikken over GebouwAutomatisering- en ControleSystemen. GACS is een gebouwbeheersysteem plus een energiemanagementsysteem (EMS). Zo’n systeem of gebouwautomatisering zit al in bepaalde mate in ieder gebouw. Maar of dat slim genoeg is, is de vraag. Een EMS zit zeker niet in elk gebouw. De GACS-beoordeling is in vier niveaus in te delen (A tot en met D), waarbij GBS plus EMS minimaal B moet zijn. Dit betekent dat er voor veel gebouwen nog wat moet gebeuren.
Geld opleveren
Nu kan GACS boven alles gezien worden als een zoveelste verplichting, maar feit is dat de maatregel de gebruiker of gebouweigenaar, naast verlaging van CO₂, óók geld gaat opleveren. Dat stelt Mark Janssen, algemeen directeur van Ommnia Systems. De EU koos EPBD(GACS) omdat de investering een snelle terugverdientijd heeft, grote besparing mogelijk maakt zonder bouwkundige ingrepen, direct toepasbaar is in bestaande gebouwen en een sterk effect heeft op de operationele energieprestatie.
Voor de ‘kleinere’ gebruiker is het volgens Mark Janssen daarom mogelijk nu al interessant te gaan voorsorteren. Want ongeacht het thermisch vermogen van het gebouw, brengt het Ommnia-platform energie, comfort en prestaties samen in één systeem dat real-time inzicht, voorspellende analyses en sturingsmogelijkheden biedt. Met aanzienlijke voordelen in kosten, duurzaamheid en operationele efficiëntie.
Dat gebeurt met in eigen huis ontwikkelde modules, die de data gestructureerd naar het platform sturen. Daarmee duikt Ommnia Systems tot ín de installatie. Het maakt gebouwen klaar voor GACS en andere eisen rond energieprestatie en netbelasting, óók voor ondernemingen die vooralsnog niet aan GACS hoeven te voldoen. Dit energiemanagementsysteem levert inmiddels bewezen diensten bij meerdere bedrijven en heeft al tot innoverende inzichten geleid.
Structurele energieoptimalisatie
“De bewustwording bij ondernemers groeit dat het belangrijk is om nu te investeren (of budgetteren) in slimme toekomstbestendige automatiseringen. Zo bereid je je pand voor op deze belangrijke en nieuwe manier van energieverbruik. Daarbij geeft de eerste stap inzicht in jouw situatie, bezorgt stap twee oplossingen en ga je in de derde stap daadwerkelijk geld besparen.”
De belangrijkste voordelen van het Ommnia-platform zijn vooral relevant als we kijken naar energiemanagement, gebouwoptimalisatie en toekomstbestendigheid. Zo is er structurele energieoptimalisatie door inzicht én sturing op verbruik (je ziet waar verspilling plaatsvindt en kunt direct bijsturen). Er is tot zo’n 30% reductie op exploitatiekosten mogelijk door efficiënter gebruik en slim beheer. Datagedreven inzichten met historische én actuele data zorgen voor betere beslissingen en optimalisaties. Het wordt mogelijk om patronen, inefficiënties en energiepieken te herkennen, en daarmee ook voorspelling van verbruik en (benodigde) acties. Het Ommnia-platform helpt daarmee daadwerkelijk duurzaamheidsdoelen te realiseren.
Ommnia SystemsNiek Leenders (l) en Luc Kuipers (r) van Ommnia bieden hun klanten realtime inzicht in energie, comfort en prestaties.
