Na opdrachten voor onder meer de gemeenten Den Bosch en Tilburg, en voor scholengemeenschappen in Nijmegen is het gemeentehuis van het Noord- Limburgse Bergen een voorbeeld van wat er is te bereiken in het toekomstbestendig maken van vastgoed. Daarmee wordt de impact op milieu en klimaat geminimaliseerd. Het (zoveel mogelijk) aardgasvrij en energie-efficiënt maken sluit aan bij de doelen van het Klimaatakkoord.
De renovatie van het Bergense gemeentehuis was het uitgelezen moment om ook verduurzaming aan te pakken. Bart Koenen, projectleider namens Van der Horst aannemers: “Aan de tender lag een Programma van Eisen ten grondslag. De opdracht zijn we in UAV-GC-contractvorm aangegaan. Daarin zijn wij verantwoordelijk voor de uitwerking van het ontwerp, de realisatie plus een tienjarig onderhoudsplan.”
Beter Energielabel
De aannemer kon aan de slag via een voorlopig ontwerp met nieuwe indeling. Bart Koenen: “Het gebouw is oud: tochtgevoelig, gehorig en met slechte wanden. De onderlinge vertrekken voldeden niet en waren ook gedateerd qua ontwerp. De ontvangst- ruimte voldeed nog enigszins. Duidelijk werd dat de inrichting moest gaan voldoen aan ‘Frisse gebouwen klasse B’, met een bovengemiddeld gezond en comfortabel binnenklimaat. Bovendien moest het Energielabel omhoog gebracht worden.”
De verduurzaming was deels bouwkundig, in de schil van het gebouw: dakisolatie werd opgewaardeerd en de lichtstraat en de beglazing in het trappenhuis werden vervangen door zonwerend triple-glas. “Het volledige binnenpakket werd gesloopt, inclusief de installaties. Daarbij moest de MER-ruimte (de computer- of serverruimte in een gebouw, waar ook de burgergegevens digitaal bewaard worden) in stand gehouden worden totdat de nieuwe MER-ruimte klaar was. Uiteraard moest ook het gemeentelijke apparaat blijven doordraaien. Zo was er een tijdelijke huisvesting met units voor het Klant Contact Centrum. Ook de bestuursvleugel kon in gebruik blijven. Aan deze extra zorg besteden wij altijd bijzonder veel aandacht; vaak blijft tijdens een verbouwing immers ‘de winkel open’. De opdrachtgever wil dan zo weinig mogelijk overlast of ongemak voor klanten of gasten. Met tijdelijke voorzieningen denken wij daarin mee. Dat werd ook nu weer enorm gewaardeerd.”
Verrassingen
In juni 2024 haalde Van der Horst aannemers de opdracht binnen. De daaropvolgende twee kwartalen stonden in het teken van sloop en engineering. In maart vorig jaar is met de bouw begonnen. De oplevering was in oktober. “In het werk kwamen we nog diverse verrassingen tegen. Aanvankelijk zouden we bijvoorbeeld zoveel mogelijk binnenwanden hergebruiken, maar uiteindelijk bleek dat we daarmee niet de gestelde prestatie- eisen zouden kunnen behalen.”
Een grote uitdaging was om de nieuwe gebouwinstallatie passend te krijgen. “Je moet je voorstellen dat het pand is gebouwd in de zestiger jaren. Ergens in de jaren tachtig is de verdieping erop gekomen. Sindsdien is er weinig meer gebeurd ten aanzien van de installatie. Doorvoeren voor onder meer de luchtbehandeling waren toen veel kleiner gedimensioneerd en het was aan ons om alles passend in de bestaande plafondzone en balkconstructie te krijgen. De luchtbehandelingskasten zijn daarom op het dak geplaatst en van daaruit zijn we naar beneden gaan werken. Pas na de sloop kregen we een beter beeld van wat ons te wachten stond. De installatie werd vervolgens in 3D uitgewerkt, om de passing te checken.” Voor de installaties waren verantwoordelijk: Megens Elektrotechniek uit Milsbeek en Gebr. Janssen Beugen.
Energieverbruik sturen
Op het dak zijn pv-panelen aangelegd. Ook de zonnepanelen die op de overkappingen op de parkeerplaats liggen, leveren aan het gemeentehuis. Op het dak is ook een luchtbehandelingskast geplaatst met warmtepompen. Het werd een hybride installatie, aangezien volledig gasloos niet mogelijk was vanwege de netcongestie. Bart Koenen legt uit: “Er wordt zoveel mogelijk elektrisch gedaan. Zo kunnen we met de luchtverwarmingsinstallatie verwarmen én koelen. De gasinstallatie springt bij wanneer nodig, bijvoorbeeld in de wintermaanden. De bestaande radiatoren zijn daarvoor hergebruikt.”
Ook elektrotechnisch paste Van der Horst aannemers het pand aan. De bestaande screens worden nu door een weerstation aangestuurd. De data-installatie is vernieuwd en de lichtinstallatie is geheel in led uitgevoerd waarmee deze voldoet aan de nieuwste eisen. Er is een gebouwbeheersysteem ingekomen waarmee de gebruikers het energieverbruik kunnen sturen en monitoren. Deze installatie voldoet bovendien aan de op 1 januari verplicht geworden GebouwAutomatisering- en ControleSystemen (GACS).
“Het was een intensieve periode van bouwen, verduurzamen en moderniseren. Daarin was de samenwerking met de gemeente Bergen plezierig en productief. Men is buitengewoon tevreden met een toekomstbestendig gebouw met verbeterde isolatie, energiezuinige installaties en een prettig binnenklimaat. De frisse, open en toegankelijke inrichting past bij de manier waarop mensen elkaar vandaag de dag ontmoeten. Zo ontstond er een werkomgeving waarin duurzaamheid, comfort en functionaliteit hand in hand gaan.”
Van der Horst aannemers heeft ‘vindingrijk bouwen’ tot handelsmerk gemaakt. De Millse bouwer weet zich als geen ander te verplaatsen in de opdrachtgever en onderscheidt zich daarmee ook in complexe situaties. Daartoe behoort ook het verduurzamen van bestaand vastgoed. Het vraagt om een uitgekiende en consequente benadering van elk project, om een zo hoog mogelijk rendement te bereiken. Aan het rijke portfolio in het verduurzamen van vastgoed heeft Van der Horst aannemers een nieuw en wederom soepel lopend project toegevoegd: het gemeentehuis van Bergen.
Van der Horst aannemersUitvoerder Koen Evers (l.) en projectleider Bart Koenen.
