Fabelachtig goed en met één pennenstreek weg

Stel je voor: morgenochtend kun je ineens niet meer bij je mail. Niet door een storing, maar omdat de regering-Trump dat van Microsoft en Google eist, in een conflict met de EU over exportheffingen. Ondenkbaar? Ik vrees van niet en waarschuw ondernemers hier al langer voor.
Inmiddels hoef je het je niet meer voor te stellen, want iets vergelijkbaars is gebeurd. Op 12 juni blokkeerde de Amerikaanse overheid in één klap Fable en Mythos, de twee krachtigste Claude-modellen, voor alle niet-Amerikanen. Heel Europa erbuiten; tot zover bondgenoten.
Het is niet de eerste keer. Vorig jaar verloor Karim Khan, hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof, zijn Microsoft-mail nadat Washington hem had gesanctioneerd. Hij week uit naar een Zwitserse provider.
Mail kwijtraken is vervelend, bij AI weegt het zwaarder. Mythos is uitzonderlijk goed in het vinden van zwakke plekken in software, de capaciteit waarmee je systemen beveiligt of juist openbreekt. Houdt één land die voorsprong voor zich, dan ontstaat een scheefgroei die Europa’s veiligheid raakt. Parallel bouwen wij allemaal processen op iets dat van buitenaf kan worden dichtgedraaid.
Soevereiniteit gaat niet over waar de servers staan, of wie de sleutel heeft. Het gaat over jurisdictie. Een Amerikaanse aanbieder valt onder Amerikaans recht, waar jij ook zit. Datzelfde recht kan hem dwingen je af te sluiten, of stiekem gegevens van klanten te overhandigen. FISA en de Cloud Act maken dat mogelijk.
Mijn advies is nuchter. Laat je bedrijfskritische AI niet volledig op Amerikaanse spelers leunen. Een gelijkwaardig alternatief voor Mythos bestaat niet, maar een fallback wel: bijvoorbeeld Mistral, of een lokaal model dat je zelf draait.
Besef dus dat je afhankelijkheid geen fabeltje is, maar iets dat je vandaag al kunt verkleinen.
Anton Loeffen
Ondernemer en investeerder in AI en Web3-technologie
