Wie heeft de controle?
Full Self-Driving (FSD) van Tesla is inmiddels niet alleen in Nederland, maar sinds 10 juni 2026 ook in België toegestaan. Maar wie is er eigenlijk aansprakelijk als een zelfrijdende auto een ongeluk veroorzaakt?
Voorlopig is het antwoord verrassend traditioneel. Ondanks de technologie blijft de bestuurder in beginsel verantwoordelijk. Wie achter het stuur zit, moet alert blijven en kunnen ingrijpen wanneer de situatie daarom vraagt. Dat geldt ook als de auto op dat moment zelfstandig rijdt. De wetgever en de rechtspraak gaan er vooralsnog vanuit dat de mens de uiteindelijke controle behoudt.
Dat uitgangspunt wordt ingewikkelder als een auto een verkeerssituatie verkeerd interpreteert, een fietser over het hoofd ziet of onverwacht accelereert. Wanneer vaststaat dat de bestuurder redelijkerwijs had kunnen ingrijpen, is deze aansprakelijk. Maar als de oorzaak aantoonbaar ligt in een technisch defect, een softwarefout of een storing in het systeem, verschuift het juridische speelveld.
In dat geval kan de producent aansprakelijk worden gesteld. Productaansprakelijkheid is immers bedoeld om gebruikers te beschermen tegen gebrekkige producten. De uitdaging zit vooral in het bewijs, want hoe toon je aan dat niet de bestuurder, maar de software of hardware de fout maakte? Dat vereist technische analyses, dataregistraties en deskundigenonderzoek.
Diegene die de controle over de situatie heeft, blijft in de basis dus aansprakelijk. Zowel gebruikers als producenten moeten dus scherp en alert blijven. Technologie lost niet alles op. Twijfelt u over aansprakelijkheid? Dan kunt u voor helder advies over uw rechten terecht bij GH Advocaten te Boxmeer.
Mr M.G. Spijker
Advocaat