november 15, 2021

Een nachtje slapen

Nooit was het belangrijker om kritisch te blijven denken. Vele veranderingen, een overvloed aan data, meningen en theorieën, maar wat ligt het dichtste bij de werkelijkheid? Even testen: een smartphone en hoesje kosten samen 110 euro. De telefoon kost 100 euro meer dan het hoesje. Wat kost het hoesje? Velen zullen nu denken 10 euro. Kritisch denken kun je leren als je weet dat je twee denk­systemen bezit. Systeem 1 reageert direct. Zien is direct oordelen en handelen. Systeem 2 helpt om doordachte beslissingen te nemen. Met een hongerige leeuw achter je werkt het juiste systeem automatisch. Zakelijk gezien blunderen we echter eerder door ongeduld of hebberigheid, dan door onvermogen van systeem 2. De oplossing? Slaap er een nachtje over. Het brein doet fantastisch werk in die periode. Voor sommige antwoorden heb je echter geen nachtverwerking nodig. Hoesje 5 euro en telefoon 105 euro is 110 euro met een verschil […]
augustus 2, 2021

Sneller dan je schaduw

Een rechterlijke uitspraak dwingt Shell om te verduur­zamen. Voor de een onbegrijpelijk vanwege oneerlijke concurrentie, voor de ander vanwege de macht die actiegroepen gekregen hebben. Voor mij toont het vooral dat we in een transitie verkeren: er ontstaan op alle fronten nieuwe manieren van werken. Shell kent sinds 1986 de gevolgen van het gebruik van fossiele brandstoffen; wat maakt dat ze nu niet meer wegkomen met: “We gaan versneld verduurzamen”? Het heeft te maken met de logica van informatie: ‘Information wants to be free’. Andersdenkenden zwaaien niet meer met spandoeken om daarna af te wachten. Ze beschikken over actuele informatie en dwingen af. In het voorbeeld van Shell was daarmee snel juridisch te toetsen of ‘sneller verduurzamen’ overeenkwam met de feiten. Moraal van dit verhaal: zeg wat je doet en doe wat je zegt, want informatie gaat anno 2021 sneller dan je eigen schaduw. Reageren op deze column is welkom […]
maart 24, 2021

Timing

Cruijff sprak eens de wijze woorden: “Als je een speler ziet sprinten, is hij te laat vertrokken.” We denken allemaal na over wat we moeten doen en hoe we dat moeten doen. Wat ons te weinig bezighoudt, is wanneer we dingen doen. Het wanneer laten we over aan toeval, aan wat gebruikelijk is of erger, aan ons ‘to do-lijstje’ dat we zo graag afvinken. Het geheim van perfecte timing gaat over de strijd tussen efficiency en effectiviteit, dus over de tijd optimaal benutten of het juiste moment afwachten en daardoor slagen in wat je voor ogen hebt. De ondernemer verschilt niet zoveel van die voetballer. Het succes valt of staat met tijdsgevoel, maar gek genoeg staan we daar weinig bij stil. Timing is niet het voornaamste, timing is alles. Timing is dan ook meer dan intuïtie, het is een kunde. En nu? Goede timing om het boek van Daniel Pink […]
februari 1, 2021

Wat kost tijd?

We nemen dagelijks duizenden rationele beslissingen. Toch gaan de meeste op basis van intuïtie. Daarop vertrouwen is mooi, maar het zit goede beslissingen ook in de weg. Intuïtie gaat namelijk gepaard met vooroordelen. De ergste vorm is denken dat je geen vooroordelen hebt! Hoe denk jij over een ‘blowend-petje-in-golfGTI’ als schoonzoon? De moeder aller vooroordelen is het beschikbaarheideffect; intuïtie gaat niet verder dan zien wat je al weet. Een praktische tip. Betrek anderen bij belangrijke beslissingen. De tweede tip. Let op voor het bandwagoneffect: het zoeken naar medestanders. Als jij begint met het delen van jouw ideeën, nemen anderen jouw denklijn over en gaan zij je inderdaad bevestigen. Leg ze daarom het vraagstuk voor en laat hun ideeën eerst noteren. Hun intuïtie geeft aanvullende inzichten voor je besluitvorming, dan wat jij in eerste instantie zag. Verrijking van je intuïtie kost tijd, maar verkeerde beslissingen maken, dat kost écht tijd. Reacties […]
oktober 13, 2020

Wankelende blijheid

Als we de voorspellingen geloven dan krijgen we een economische storm, maar na regen komt zonneschijn. Of vanuit mijn vak verwoord: veranderingen brengen kansen voort. Moeilijke situaties doen een beroep op onze veerkracht, een vaardigheid die te ontwikkelen is. Voorwaarde daarvoor is het leren omgaan met emoties en accepteren dat dit sneller gaat met steun van anderen. Een tweede hulpmiddel lijkt onlogisch: plannen maken vanuit negatieve scenario’s. Zoals een positieve denker ooit zei: “Wankelende blijheid is uitputtender dan vaststaand leed”. Vanuit een negatief scenario weet je wat je hebt. Angst door het onzekere neemt af, wat weer ruimte geeft voor vindingrijkheid naar slimme oplossingen. Van daaruit kun je opnieuw boven jezelf uitstijgen. De uitkomst van veerkracht is dat je zelden terugveert naar het oude. Logisch, want zoals te verwachten loopt alles toch weer anders. Zo veerde de kolenboer ooit op tot een benzinepomphouder en veert deze opnieuw op tot… Reacties […]
Juli 13, 2020

Banaan

Dé waarheid bestaat niet, zo wordt weleens gezegd. Feiten worden immers bepaald door context. Neem de banaan: voor een diëtist een gezonde vrucht, voor een racist een symbool om een zwarte medemens te intimideren. Feiten lijken er steeds minder toe te doen. Willen we feiten, dan vragen we de wetenschap om aan te tonen wat we al dachten. We worden dus aangewezen op ons ‘boerenverstand’. Voor succesvol ondernemen is het belangrijk dat je boerenverstand gevoed wordt met inzichten die verder gaan dan de ‘twee minuten lezen’-nieuwsberichten van Nu.nl of RTL. Verder gaan dan vastklampen aan eigen comfort en bevestiging zoeken binnen je bubbel van gelijkgestemden. Je eigen beleving even loslaten is lastig. Het vraagt training, tijd en durf, maar je wordt dik beloond met bredere ervaring en context. En dat is belangrijker voor ondernemers dan emoties. Angst is immers de sterkste emotie en een slechte raadgever. Een bananenschil om over […]
oktober 28, 2019

Het schaap met vijf poten

Laatst werd me gevraagd: “Werkt dat, zelfsturende teams?” De vraag beantwoorden betekent dit misleidend begrip parkeren. In essentie is er behoefte aan meer verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid in teams. Dat kan zeker, maar daarvoor menen we het schaap met vijf poten nodig te hebben. Geloof me, een goed schaap heeft geen vijf poten. Heb je überhaupt een schaap nodig? Een ‘schaap’ laat zich graag sturen en doet mak wat je vraagt. Een ‘bijenvolk’ daarentegen, weet wat nodig is. Ieder kent zijn taak en gaat zijn gang. De echte uitdaging is dus dat een herder nog geen imker is. Waar de herder er bovenop staat en stuurt met command en control, is de imker vooral bezig met het faciliteren van zijn ‘bijenvolk’. Zorgen voor de juiste omgeving, zodat de ‘bij’ haar gang kan gaan. Ze weet immers wat ze moet doen. Schapen of bijen, een herder of imker; wat heeft jouw organisatie […]
maart 25, 2019
Emile Willems TooBee columnist InZaken

Hoe dan? Column Emile Willems

Je kent het wel, het goedbedoelde advies: “Je moet gewoon even…” Maar hoe dan? Want ‘gewoon even’ bestaat niet. Je brein is immers zo ontworpen dat je 90% vanuit automatisme doet. Dus als je 20% van je werk anders moet doen, kun je nog maar 70% vanuit automatisme doen. Om gek van te worden! Dus hoe jouw gedrag of dat van een ander te veranderen?Ten eerste: houd het klein, maximaal één of twee serieuze veranderingen tegelijk. Wat ‘moeten’ betreft. Mensen handelen vanuit belangen. Zolang de “What’s in it for me?” niet concreet is, is het hooguit interessant, maar nu even niet. Dus ten tweede: creëer bewustzijn van de noodzaak voor de betrokkene. Ervaar het eens en drink een week lang koffie met je andere hand. De noodzaak? Bewust worden dat verandering echt werkt, zodra je hulp krijgt die er op wijst als je terugvalt in jouw automatisch gedrag. Reacties op […]
december 14, 2018
Emile Willems TooBee columnist InZaken

Je weet niet wat je niet weet

Wat je weet, beïnvloedt je denken, logisch. Wat je niet weet ook en dat kan leiden tot arrogantie of fouten en dus het missen van kansen. De totaliteit-illusie belemmert ons: bijvoorbeeld de overtuiging dat jouw organisatie zo is, zoals jij hem ziet. Lees de zin over een man die zich ’s ochtends scheert, een mooie das omdoet, bij het ontbijt met zijn vrouw bespreekt of ze een nieuwe wasmachine kopen en boos wordt als de auto niet start, omdat hij met de bus te laat komt. Je dénkt te weten hoe de ochtend van deze man verloopt. Maar nu hoor je dat hij werkloos is. Lees hem nog eens. Wat je niet weet, zit niet in jouw hoofd. Vorm daarom op structurele wijze je oordeel met meer dan je eigen kennis. Hoe je die vaardigheid eigen te maken? Tja, de kans bestaat dat je dat niet weet… Reacties op deze […]